Giấy không gói được lửa, mọi sự thật rồi cũng phơi bầy hết...
Ngày xưa có một Bà La Môn già nhưng lại cưới một cô vợ trẻ dẹp. Cô vợ không cam phận thủ thường, luôn muốn cùng tư thông với những người Bà La Môn trẻ tuổi khác, lúc nào cũng bảo Bà La Môn già mở tiệc chiêu đãi mời các Bà La Môn trẻ đến nhà chơi. Bà La Môn già không đồng ý vì sợ rằng vợ mình sẽ bỏ mình chạy theo người khác trẻ hơn.
Một hôm, con trai người vợ trước của Bà La Môn già bị ngã vào lửa, cô vợ trẻ nhìn thấy nhưng không cứu. Bà La Môn già biết được, trách nàng ta:
– Tại sao con ta ngã vào lửa mà nàng không kéo nó ra?
Cô vợ trẻ đáp:
– Bàn tay này của tôi từ trước đến nay ngoài ông ra chưa từng chạm vào tay người đàn ông nào khác, làm sao tôi kéo con trai ông ra khỏi lửa được chứ!
Bà La Môn già nghe cô vợ trẻ nói thì tin tưởng cô ta là người đoan chính, bèn đồng ý mở tiệc mời các Bà La Môn trẻ về nhà chơi. Cô vợ không bỏ lỡ cơ hội, đã tư thông với một trong số các Bà La Môn trẻ ấy. Lâu dần, Bà La Môn già biết được, ông ta tức giận gom vàng bạc của báu cho vào tay nải rồi bỏ nhà đi.
Trên đường đi, ông gặp một Bà La Môn khác, hai người kết bạn đồng hành. Tối đến, họ ghé ngủ nhờ trong một ngôi nhà ven đường, sáng sớm hôm sau lại đi tiếp. Đang đi, người bạn đường của Bà La Môn già bỗng phát hiện trên vai áo của mình có vướng một chiếc lá, là chiếc lá trên cây nhà của chủ nhà mà họ đã nghỉ nhờ qua đêm. Người ấy nói:
– Bác hãy chờ tôi một lát, tôi trở về ngôi nhà ấy trả lại chiếc lá này. Từ trước đến giờ tôi không lấy trộm của ai dù một chiếc lá.
Bà La Môn già nghe người ấy nói như thế thì thầm khen ngợi, đồng ý đứng chờ. Người bạn đồng hành của ông ta đi trở lại một đoạn rồi tìm một nơi kín đáo ngồi nghỉ ngơi, sau một lúc mới trở lại chỗ Bà La Môn già, nói:
— Tôi đã trả chiếc lá ấy về cho chủ nhân của nó rồi. Giờ thì chúng ta đi tiếp thôi!
Bà La Môn già vô cùng kính phục sự trong sạch, thật thà của người bạn đồng hành. Đi được một đoạn đường nữa, Bà La Môn già muốn đi đại tiện, vì đã tin tưởng người bạn đồng hành nên ông ta không gần ngại giao tay nải cho bạn, nói:
— Bác giữ giúp tôi, tôi đi đại tiện một lúc.
Người bạn đồng hành chờ cho ông đi khuất, vội vàng vác tay nải của ông lên vai, đi mất. Bà La Môn già đành buồn bã cất bước một mình trên con đường dài, cũng không biết phải về đâu.
Đi đến gần tối thì ông ta gặp một tăng nhân xuất gia. Vị này vừa đi vừa nói:
— Đi! Đi chỗ khác nào!
Bà La Môn già ngạc nhiên, hỏi:
— Tại sao ngài phải vừa đi vừa nói như thế?
Tăng nhân đáp:
— Tôi sợ đạp phải các loài côn trùng dưới chân nên phải nói như thế!
Bà La Môn già nghe tăng nhân nói thế tin tưởng vị này là một người tu hành chân chính, bèn theo chân vị ấy về nhà.
Đêm đến, tăng nhân nói với Bà La Môn già rằng:
– Tôi thích yên tĩnh một mình, vậy bác hãy nghỉ một phòng, tôi nghỉ một phòng khác nhé!
Bà La Môn già vui vẻ gật đầu.
Nửa đêm, Bà La Môn già bỗng giật mình thức giấc vì vẳng nghe tiếng đàn hát du dương dìu dặt ở đâu đó vẳng lại. Ông ta xuống giường, lần bước đi theo hướng phát ra tiếng nhạc. Ông phát hiện tiếng nhạc phát ra từ một địa đạo. Ông nhìn vào địa đạo, thấy tăng nhân đang dìu một nữ nhân nhảy dập dờn theo điệu nhạc. Thì ra đây là một người giả tu hành. Ông nhẹ nhàng lui trở lại, thở dài, tự nói với mình:
– Thật khó biết được sự thật giả của con người. Chẳng lẽ trên thế gian này người giả dối nhiều như thế ư?
Rồi ông đọc bài kệ:
Lo sợ giẫm côn trùng
Những lời giả dối kia
Thật không đáng tin tưởng